Trường Đại học Giao thông Vận tải TP.HCM đóng góp trí tuệ vào đô thị song sinh Long Thành – TP.HCM

Chiều ngày 27/6, tại Trung tâm Hội nghị White Palace (TP.HCM), báo Tuổi Trẻ đã tổ chức hội thảo chuyên đề “Thúc đẩy kết nối Long Thành – TP.HCM”, quy tụ nhiều chuyên gia quy hoạch, giao thông và đô thị hàng đầu. Trong vai trò đại diện khối học thuật kỹ thuật – giao thông, Trường Đại học Giao thông Vận tải TP.HCM (UTH) đã mang đến những tham luận sâu sắc, góp phần định hình chiến lược phát triển vùng và mô hình đô thị song sinh trong tương lai.

Kết nối giao thông – hạt nhân cho chiến lược phát triển vùng

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Trần Quang Phú – Phó Hiệu trưởng UTH – khẳng định: Việc kết nối giữa Long Thành và TP.HCM không còn đơn thuần là nhu cầu giao thông, mà là bài toán chiến lược tổng thể về phân bổ dân cư, việc làm và dịch vụ nhằm phát triển vùng một cách hài hòa và bền vững.

Thực tế cho thấy, hiện nay, hệ thống kết nối giữa Long Thành và TP.HCM còn nhiều hạn chế, phụ thuộc chủ yếu vào tuyến cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, quốc lộ 1 và quốc lộ 51. Các dự án trọng điểm như Vành đai 2, 3, 4, cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu hay Bến Lức – Long Thành đang trong quá trình triển khai, tuy nhiên tiến độ thực hiện sẽ quyết định trực tiếp đến thành công hay thất bại trong việc kết nối các khu vực trọng điểm.

Nguy cơ nếu chậm chân: Long Thành sẽ lỡ nhịp trở thành động lực phát triển

PGS.TS Trần Quang Phú cảnh báo, nếu hạ tầng không được đầu tư đồng bộ, kịp thời, Cảng Hàng không Quốc tế Long Thành có nguy cơ chỉ là một sân bay trung chuyển đơn thuần, thay vì trở thành đầu tàu phát triển kinh tế vùng như kỳ vọng.

PGS.TS Trần Quang Phú

Ông dẫn chứng bài học từ quốc tế, đặc biệt là mô hình phát triển đô thị quanh sân bay Incheon (Hàn Quốc). Sân bay này được kết nối hoàn chỉnh bằng cao tốc riêng 36 km, tàu điện ngầm AREX, metro Seoul, BRT thông minh, tất cả đều được điều hành bằng hệ thống ITS và sử dụng thẻ thanh toán T-money tích hợp đa phương tiện. Nhờ đó, hành khách dễ dàng kết nối giữa sân bay và trung tâm thành phố, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của toàn khu vực.

UTH đề xuất 4 giải pháp chiến lược kết nối Long Thành – TP.HCM

Từ nghiên cứu thực tiễn và tham chiếu mô hình quốc tế, nhóm chuyên gia UTH đã đưa ra nhiều khuyến nghị trọng tâm, trong đó có 4 nhóm giải pháp nổi bật:

1. Kết nối đa phương thức – giao thông tích hợp thông minh:
   Phát triển đồng bộ các loại hình vận tải gồm đường bộ, đường sắt, xe buýt nhanh (BRT), metro và đường thủy; tất cả được kết nối thông qua công nghệ điều phối thông minh và thanh toán tích hợp.

2. Ứng dụng công nghệ hiện đại vào hạ tầng giao thông:
   Triển khai hệ thống ITS (Intelligent Transport System), AI trong điều phối giao thông, năng lượng xanh và thẻ thanh toán tích hợp để tối ưu trải nghiệm di chuyển và giảm phát thải môi trường.

3. Phát triển đô thị theo mô hình TOD (Transit Oriented Development):
   Xây dựng các đô thị vệ tinh quanh sân bay Long Thành, tập trung dịch vụ – logistics, tạo việc làm cho hàng trăm nghìn lao động trong vòng 10 năm tới, đồng thời giảm tải dân cư cho nội đô TP.HCM.

4. Chuyển đổi tư duy quy hoạch từ “đi sau phục vụ” sang “chủ động dẫn dắt”:
   Không chỉ chạy theo nhu cầu hiện tại, mà cần chủ động thiết kế tương lai với giao thông là công cụ tạo động lực, lấy đô thị làm trung tâm cho sự phát triển vùng.

Đề xuất thành lập Ban Quản lý phát triển vùng Long Thành – TP.HCM

Để đảm bảo sự phối hợp hiệu quả và liên thông giữa các địa phương, UTH kiến nghị thành lập Ban Quản lý phát triển vùng Long Thành – TP.HCM. Đồng thời, kêu gọi tăng cường đầu tư theo hình thức đối tác công – tư (PPP), tập trung hoàn thiện các dự án hạ tầng trọng điểm trước thời điểm sân bay Long Thành chính thức đi vào hoạt động.

Giai đoạn 2025–2035 được xem là “cửa sổ vàng” để Việt Nam kiến tạo một trung tâm giao thông đa phương thức hàng đầu Đông Nam Á – nếu biết tận dụng thời điểm, áp dụng đúng bài học quốc tế và triển khai đồng bộ từ tầm nhìn đến hành động.

UTH – đối tác học thuật chiến lược cho quy hoạch đô thị hiện đại

Sự hiện diện và đóng góp chuyên sâu của UTH tại hội thảo một lần nữa khẳng định vai trò của nhà trường không chỉ là một đơn vị đào tạo kỹ thuật trọng điểm quốc gia, mà còn là đối tác học thuật chiến lược đáng tin cậy trong các vấn đề quy hoạch vùng, phát triển đô thị và xây dựng hạ tầng giao thông hiện đại.